Làm nông hữu cơ: Chính sách cách thực tiễn

Gạo Hoa Sữa – một thương hiệu gạo được cấp chứng nhận hữu cơ “an toàn tuyệt đối” của Mỹ và từng được kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới cho ngành lúa gạo Việt Nam trong việc thâm nhập các thị trường cao cấp, đã phải tạm ngưng sản xuất để tìm đối tác. Vì sao vậy?

Cơ chế: có cũng như không!

Trao đổi với TBKTSG, ông Võ Minh Khải, Giám đốc Công ty cổ phần thương mại sản xuất Viễn Phú (chủ sở hữu thương hiệu gạo Hoa Sữa), cho biết khi quyết định đầu tư vào mô hình nông nghiệp hữu cơ tại vùng đất U Minh, ông đã nghiên cứu rất kỹ về khoa học kỹ thuật cũng như về những cơ chế, chính sách ưu đãi mà nhà đầu tư như Viễn Phú sẽ nhận được. Nay, chuyện công ty phải thu hẹp hoạt động, thậm chí chuyển nhượng nông trại sản xuất gạo hữu cơ, không phải do nguyên nhân kỹ thuật hay do thị trường tiêu thụ mà chính là từ những rào cản khiến cơ chế ưu đãi không được thực thi.

Theo ông Khải, mô hình sản xuất của Viễn Phú là đối tượng thuộc diện ưu đãi của Nghị định 61/2010 của Chính phủ về khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; là đối tượng ưu đãi của Nghị định 41/2010 và Nghị định 55/2015 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn; và cũng là đối tượng ưu đãi của Quỹ Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm thủy sản, ngày 22-4-2016. Cụ thể hơn, Nghị định 55/2015 quy định các tổ chức tín dụng thực hiện cho vay ưu đãi ở bảy lĩnh vực chính, trong đó, Viễn Phú thuộc trường hợp được vay phục vụ “các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp từ khâu sản xuất đến thu mua chế biến và tiêu thụ”.

Tuy nhiên, ông Khải cho biết trải qua sáu năm đầu tư vào mô hình gạo hữu cơ tại Cà Mau, tính đến ngày 31-5-2016, tổng số tiền mà Viễn Phú đầu tư cải tạo cơ sở hạ tầng vào khoảng 82 tỉ đồng, và ông chưa vay được một đồng vốn ưu đãi nào từ các ngân hàng cũng như từ quỹ hỗ trợ theo các quy định đề cập ở trên. “Tuy nội dung các văn bản của Chính phủ nói rất rõ, rất hay, nhưng giữa chính sách với thực tiễn có độ chênh. Người vận hành quy định có quyền hành trong tay nhưng họ không thực hiện thì doanh nghiệp biết làm gì, không lẽ đi thưa, đi hầu?”, ông Khải bức xúc.

Ở góc độ chính quyền địa phương, ông Mai Hữu Chinh, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Cà Mau, cho biết địa phương đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đã nhiều lần giới thiệu để chủ dự án và ngân hàng tiếp xúc với nhau. “Nhưng vấn đề vốn thì phải do ngân hàng quyết định, chúng tôi không can thiệp được”, ông nói.

Trong khi đó, theo ông Trần Thanh Liêm, nguyên Tỉnh ủy viên, nguyên Phó chủ tịch Ủy Ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau, nguyên Đại biểu quốc hội khóa VIII – người hiểu rất rõ về Viễn Phú từ những ngày đầu hình thành dự án, Chính phủ có rất nhiều chương trình ưu đãi, hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp hoạt động ở lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, nhưng chuyên biệt cho sản xuất nông nghiệp hữu cơ thì chưa có. “Chiến lược phát triển nông nghiệp hữu cơ có được nêu rải rác ở một số chủ trương, nhưng loạt văn bản khung cho vấn đề này thì chưa đồng bộ, chưa rõ ràng”, ông Liêm nói.

Về hoạt động sản xuất kinh doanh của Viễn Phú, ông Khải cho biết đầu ra sản phẩm tuy khá tốt, nhưng do sản lượng chưa lớn mà vốn của doanh nghiệp đã đầu tư hết vào cải tạo hạ tầng trong một thời gian dài nên công ty cần vốn để duy trì và mở rộng sản xuất, tạo nguồn tiền đủ bù đắp vào chi phí phát sinh của quá trình đầu tư. Thế nhưng ông Khải đã không được hưởng những chính sách vay vốn ưu đãi theo các nghị định như ông đã kỳ vọng khi ông tìm hiểu, đầu tư dự án.

Lời khuyên cho khởi nghiệp nông nghiệp hữu cơ

Trong lúc nông nghiệp hữu cơ đang nhận được sự quan tâm của nhiều người, đặc biệt trong bối cảnh thực phẩm bẩn tràn lan, thì “câu chuyện Viễn Phú” cho thấy sản xuất nông nghiệp hữu cơ chưa bao giờ dễ dàng. Không chỉ là chuyện cơ chế chính sách hỗ trợ không đến được với doanh nghiệp mà còn là vấn đề cạnh tranh của sản phẩm. Theo ông Trần Thanh Liêm, kinh doanh thời buổi này đã khó, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp hữu cơ càng khó hơn, bởi sản xuất nông nghiệp hóa học hiện có năng suất rất cao và người ta sẵn sàng bán sản phẩm với mức giá “hời” nhất.

Cũng theo ông Liêm, nông nghiệp hữu cơ là hướng phát triển đúng nhưng trước sức ép cạnh tranh, nó cần có cơ chế chính sách hỗ trợ “chuyên biệt”, đủ mạnh để tồn tại. “Chuyện khẩn cấp bây giờ là phải tạo khung chính sách. Trong trường hợp Viễn Phú, Chính phủ nên xem xét đưa ra chính sách đặc thù, tạo cơ sở để tỉnh hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn. Chúng tôi muốn giúp lắm nhưng không có một cái khung pháp lý nào để giải quyết cả”, ông Liêm cho biết.

Để sản xuất nông nghiệp hữu cơ phát triển, theo kinh nghiệm của mình, ông Khải đưa ra những lưu ý cho cả hai phía: người sản xuất kinh doanh và nhà hỗ trợ chính sách.

Đối với những người làm nông nghiệp hữu cơ, có ba lời khuyên quan trọng:
Về nguồn vốn: Làm nông nghiệp hữu cơ phải nhìn giai đoạn năm năm trở về sau mới có hiệu quả, nếu chỉ trông chờ vào chính sách hỗ trợ vốn thì cũng khó thành công. Người có ý định làm nông nghiệp hữu cơ phải trả lời câu hỏi liệu họ có đủ kiên nhẫn và có nguồn vốn nhất định để theo đuổi “đoạn trường” năm năm hay không?

Về cơ hội thị trường: Hiện xã hội đang bức xúc với nạn thực phẩm bẩn. Đây chính là cơ hội rất lớn cho thực phẩm hữu cơ. Việc nhà nhà cần thực phẩm sạch sẽ mở ra một thị trường rộng lớn nhưng cũng sẽ kéo theo trào lưu khởi nghiệp nhắm vào thị trường này. “Không khéo những tiêu chuẩn chứng nhận qua loa, “treo đầu dê, bán thịt chó” rốt cuộc rồi sẽ tự hại nhau”, ông nói.

Cái tâm: Người tiêu dùng quan tâm thực phẩm hữu cơ sẽ trả mức giá cao cho sản phẩm để mua sức khỏe. Vì thế, người làm nông nghiệp hữu cơ cũng phải xác lập đạo đức trong sản xuất kinh doanh sản phẩm của mình.

Nói về cơ chế chính sách hỗ trợ, ông Khải cho rằng nếu Nhà nước muốn khuyến khích chuyển nhanh sang nền sản xuất sạch thì cần có cơ chế minh bạch, rõ ràng dành cho những đối tượng có liên quan, đồng thời có biện pháp chế tài việc không thừa hành các chính sách mà Chính phủ ban hành.

Để việc hỗ trợ sản xuất nông nghiệp hữu cơ hiệu quả, Nhà nước nên có những ưu đãi rõ ràng hơn, ở mức cao hơn so với sản xuất nông nghiệp hóa học. Ví dụ có hai ông nông dân A và B, mỗi người đều có một héc ta sản xuất lúa, ông A sản xuất lúa hóa học và ông B làm lúa hữu cơ. Nếu ông A vay được 5 triệu đồng, thì ông B phải vay được 10 triệu đồng; nếu ông A được vay tối đa một năm, thì ông B phải được vay 3 năm; nếu ông A được vay với lãi suất 10%, thì ông B chỉ 5-6% mà thôi…

Về hỗ trợ tiêu thụ, ông Khải đề nghị: “Nhà nước cần hỗ trợ người làm nông nghiệp hữu cơ đi tham dự hội chợ, tiếp cận đối tác, thậm chí miễn tiền chứng nhận hữu cơ… Như vậy mới gọi là hỗ trợ”. Đối với doanh nghiệp và những đơn vị cung ứng chế phẩm sinh học hữu cơ cũng cần có những hỗ trợ tương tự. “Như vậy, một chuỗi liên hoàn sẽ diễn ra và hình thành rất nhanh chóng”, ông nói.

Xem tiếp tại: http://www.thesaigontimes.vn/148007/Lam-nong-huu-co-Chinh-sach-cach-thuc-tien.html

Cho thue quang cao
Tro thanh dai ly, cua hang gao Angimex

Video clips

Clip giới thiệu Angimex

Tìm kiếm

Liên hệ

  • ANGIMEX
  • 01 Ngô Gia Tự, Mỹ Long, Long Xuyên, An Giang
    An Giang
    Việt Nam
  • 0296 3 841 548