“Dự kiến trong 5 năm tới, Việt Nam sẽ là nước đứng đầu thế giới về xuất khẩu gạo. Và khi nói đến xuất khẩu gạo của Việt Nam thì phải nói đến An Giang. Đây là tỉnh có sản lượng lúa đứng đầu cả nước, luôn tiên phong trong việc ứng dụng các tiến bộ khoa học vào sản xuất, mang lại nhiều hiệu quả. Trong đó, chương trình “1 phải, 5 giảm” và “Ruộng lúa bờ hoa” là những thành tựu điển hình đáng ghi nhận”. Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân, Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam) nhấn mạnh.
Canh tác lúa thực hiện theo hướng nông nghiệp bền vững là xu thế hiện nay trên thế giới. Tức phải càng ngày giảm lượng hóa chất, trong đó có hóa chất bảo vệ thực vật (BVTV), hóa chất của các loại phân bón; các hợp chất kích thích sinh trưởng. Bên cạnh đó, phải đạt được việc bảo vệ  các môi trường nước, không khí và môi trường sinh thái tự nhiên. Theo Thạc sĩ Nguyễn Hữu An, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật An Giang, An Giang cũng như cả nước đang hướng đến mục tiêu canh tác lúa giữ vững năng suất, sản lượng đồng thời đảm bảo được chất lượng hạt gạo đạt yêu cầu xuất khẩu, tăng hiệu quả trong sản xuất. Để làm được điều này, những năm gần đây, tỉnh đã không ngừng nỗ lực, tích cực triển khai ứng dụng và đưa các tiến bộ khoa học kỹ thuật trên thế giới vào đồng ruộng. Từ đó, góp phần thay đổi dần thói quen canh tác của nông dân theo hướng thiết thực. Có thể thấy rõ qua điển hình của nông dân Trần Văn Đài, ngụ ấp Hòa Tân, xã Định Thành (Thoại Sơn). Chú Đài thú thật: “Mấy năm trước, tui phun xịt thuốc cho lúa nhà dữ lắm. Tuy nhiên, đến vụ hè thu năm 2011 thì tui không còn xịt thuốc mà thấy kết quả vẫn không bị thiệt hại như mọi lần, ngược lại ít sâu, ít rầy hơn”. Giai đoạn lúa được 1 tháng sau sạ, thông thường ở những vụ trước thì chú Đài đã phun xịt thuốc đến 3 đợt, tốn mỗi héc-ta 1,5 triệu đồng. Nếu tính tổng diện tích của gia đình đang canh tác 5 héc-ta thì tốn đến 7,5 triệu đồng. Đó là chưa tính trường hợp sâu nặng, chú còn thẳng tay phun thuốc nhiều hơn con số vừa kể trên. Cho đến khi theo học lớp huấn luyện “1 phải, 5 giảm” thì chú Đài nhận thấy bản thân sáng tỏ ra được nhiều thứ; trong đó, cùng với giảm đáng kể số tiền phun thuốc BVTV, chú còn thích nhất là giảm được lượng giống gieo sạ. Chú kể, hồi trước thường sạ giống đến hơn 20kg/công, nay theo hướng dẫn của các kỹ sư thực hiện kéo hàng chỉ từ 8-10kg/công tức đã giảm hơn phân nửa. “Ban đầu, thấy lúa phát triển thưa quá, tui dự định sạ thêm giống khác nữa. Rồi nhìn ruộng đối chứng sạ theo tập quán của nông dân kế bên với số lượng 17kg/công, mới 3 ngày đầu lúa đã xanh dờn. Nhìn thấy mê! Nhưng khi nghe các kỹ sư cam kết bù lỗ nếu thất, tui mới thôi ý định!”. Chú Đài cười nói.
Mô hình “Cộng đồng quản lý dịch hại tổng hợp trên cây lúa bằng công nghệ sinh thái” là một tiến bộ kỹ thuật công nghệ mới trên lĩnh vực bảo vệ thực vật được ứng dụng rộng rãi trên nền tảng các chương trình đã triển khai trên cây lúa trước đây: “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm” và gieo sạ theo lịch đồng loạt né rầy… giúp giảm chi phí đầu tư, lợi nhuận cao, nâng chất lượng nông sản và thân thiện với môi trường, cần thiết trong việc tổ chức trồng lúa theo hướng GAP. Theo đó, từ vụ hè thu 2010, Chi cục Bảo vệ thực vật An Giang đã bắt đầu triển khai thực hiện thử nghiệm mô hình áp dụng công nghệ sinh thái trồng hoa trên bờ ruộng thu hút thiên địch phòng trừ dịch hại trên ruộng lúa lần đầu tiên tại xã Vĩnh Bình, huyện Châu Thành. Đến nay, toàn tỉnh đã có hàng ngàn nông dân tham gia ứng dụng trên tổng diện tích hơn 520 héc-ta. Kết quả cho thấy, khi thực hiện công nghệ sinh thái “Ruộng lúa bờ hoa” trên ruộng lúa đã giúp bà con đạt được những lợi ích, như: Thu hút ong mật và ong ký sinh đến bảo vệ ruộng lúa, giảm chi phí thuốc trừ sâu và tăng lợi nhuận. Thực tế qua thời gian ứng dụng cho thấy, toàn bộ diện tích áp dụng công nghệ sinh thái hoàn toàn không phải phun thuốc trừ sâu lần nào mà vẫn đạt năng suất khá cao. Bên cạnh đó, còn giúp giảm được số lần phun thuốc trừ rầy nâu và sâu cuốn lá từ 3-4 lần. Thậm chí có mô hình không phun thuốc trừ sâu, rầy trong cả vụ lúa như tại xã Phú Hữu (An Phú)… Điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc giúp nông dân giảm chi phí phun thuốc trừ sâu, tăng cường khả năng quản lý dịch hại tự nhiên của đồng ruộng góp phần bảo vệ môi trường và sản xuất theo hướng bền vững.
Nông dân út Bé, phường Mỹ Phước (TP. Long Xuyên) bộc bạch: “Cám ơn ngành chức năng của tỉnh, các nhà khoa học đã đưa các tiến bộ kỹ thuật đến với nông dân, giúp chúng tôi tiết kiệm được nhiều thứ. Đặc biệt từ khi áp dụng chương trình “Ruộng lúa bờ hoa”, tui thường thức sớm hơn để đi thăm đồng và luôn cảm thấy lâng lâng mỗi khi đứng trước ruộng lúa ngắm nhìn thêm những cây có hoa nở rực rỡ. Dường như nó khiến chúng ta càng gắn bó với ruộng đồng nhiều hơn. Qua mấy vụ thực hiện, tôi nghĩ chúng ta nên áp dụng đồng loạt nhiều hơn nữa, cùng nhau bảo vệ bờ đê để trồng hoa nuôi thiên địch. Còn nông dân Nguyễn Hát, xã Bình Mỹ (Châu Phú) thì nói: “Đối với lúa giống Jasmine, có thể nói là “vua bệnh” và bị sâu rầy khá nhiều. Nhờ trồng thêm cây có hoa trên bờ ruộng thu hút thiên địch đến tiêu diệt bọn chúng, nên vụ hè thu 2012 tui chỉ cần phun xịt 1 đợt thuốc mà thôi. Tôi mong muốn rằng, không chỉ trên ruộng mình mà cả cộng đồng đều có được lợi nhuận này. Chúng ta không chỉ có được lúa gạo sạch, mà giảm bớt phun xịt thuốc BVTV vào môi trường sẽ giúp bà con kéo dài tuổi thọ hơn. Đó mới là vấn đề quan trọng!”.

Theo HỒNG TRANG (báo An Giang)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *