Đó là thông tin được ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lương thực miền Nam (Vinafood 2) đưa ra khi trao đổi với phóng viên gần đây.
Giá trị xuất khẩu đạt mức kỷ lục.
Ông Trương Thanh Phong phân tích, năm 2011 thiên tai trên khắp thế giới diễn biến rất phức tạp không theo bất kỳ quy luật nào. Trong nước thời tiết cũng diễn biến rất phức tạp, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện lũ lớn nhất trong vòng 10 năm, trong khi Chính phủ yêu cầu ngành Nông nghiệp phải tăng sản lượng lúa thêm 1 triệu tấn nhằm đáp ứng theo diễn biến cung – cầu thế giới. Tuy nhiên, biện pháp tăng về năng suất là khó thực hiện nhưng chúng ta còn tiềm năng tăng vụ 3 ở Đồng bằng sông Cửu Long nên đã phát động tăng vụ 3 ở những nơi có điều kiện. Nhờ vậy, nếu như hàng năm có khoảng 460.000 ha sản xuất lúa vụ 3 nhưng năm nay đã tăng lên khoảng 630.000 ha, trong khi lũ lụt lớn chỉ thiệt hại khoảng 7.000 ha. Vụ thu đông năm nay tăng cả diện tích, năng suất, giá bán và trở thành vụ sản xuất chính; sắp tới được duy trì, phát triển ở những nơi có điều kiện cho phép. Nhờ bước đột phá này, năm 2011 cả nước đạt sản lượng 42 triệu tấn lúa, tăng đến 2 triệu tấn.
Trong khi đó, tình hình tiêu thụ gạo ngay từ đầu năm 2011 được dự báo là rất khó khăn. Chẳng hạn, thị trường Philippines hàng năm mua gạo của Việt Nam khoảng 1,6 – 1,8 triệu tấn, chưa tính hợp đồng thương mại khoảng 300.000 tấn. Nhưng từ đầu năm 2011, Chính phủ mới của Philippines đã thay đổi chính sách nên lượng gạo nhập vào thị trường này giảm nghiêm trọng. Năm 2011, Việt Nam bán gạo theo hợp đồng tập trung vào thị trường này chỉ có 251.000 tấn và 650.000 tấn theo hợp đồng thương mại. Bên cạnh đó, do khủng hoảng về chính trị ở các nước châu Phi, Trung Đông nên tiêu thụ gạo ở thị trường này cũng gặp khó khăn.
Theo sự thống nhất của Chính phủ và Tổ Điều hành xuất khẩu gạo, VFA đã điều hành xuất khẩu gạo một cách linh hoạt, chẳng hạn như cho nhiều đầu mối giao dịch hợp đồng thương mại theo hướng dẫn của VFA, tập trung đẩy mạnh xúc tiến thương mại. Nhờ đó, từ trước đến nay Trung Quốc chỉ mua gạo Việt Nam qua đường tiểu ngạch nhưng năm nay Việt Nam bán qua đường chính ngạch gần 400.000 tấn, với gạo chất lượng cao. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng mở được thị trường Bangladesh – đây là thị trường mới hoàn toàn, Việt Nam đã bán được gần 500.000 tấn. Đồng thời, Việt Nam tập trung xúc tiến với thị trường Indonesia với hợp đồng đã ký 2 triệu tấn gạo, nhằm bổ sung cho số lượng giảm ở thị trường Philipines và châu Phi, Cuba. Nhờ điều hành linh hoạt nên hợp đồng thương mại cho các doanh nghiệp giao dịch chiếm tỷ lệ cao hơn hợp đồng tập trung.
Từ thành quả của sản xuất lúa cùng với sự điều hành linh hoạt đã tạo nên sự tăng trưởng về lượng gạo xuất khẩu. Ông Trương Thanh Phong khẳng định, năm 2011, khả năng Việt Nam xuất khẩu đạt từ 7 – 7,1 triệu tấn gạo, giá trị kim ngạch mang về khoảng 3,7 tỷ USD. Đây là kết quả cao nhất từ khi Việt Nam chính thức tham gia xuất khẩu gạo, đặc biệt là giá trị xuất khẩu bình quân năm 2011 tăng 62 USD/ tấn so với năm 2010. VFA cũng đánh giá tình hình sản xuất xuất khẩu đã hoàn thành được nhiều nhiệm vụ trọng tâm là tăng sản lượng sản xuất, tiêu thụ hết lúa gạo hàng hóa của người nông dân, đảm bảo cho người nông dân có lãi tương đối cao. Theo tính toán chung, năm 2011 giá thành sản xuất lúa bình quân khoảng 3.200 đồng/kg, giá mua lúa đến tháng 12 bình quân là 6.594 đồng/kg.
Dự kiến xuất khẩu từ 6 – 6,5 triệu tấn năm 2012
Theo cân đối chung trên thế giới, năm 2012 sản xuất tăng, dự trữ tăng, đặc biệt những nước sản xuất lớn là Trung Quốc và Ấn Độ. Tồn kho của Ấn Độ hiện nay rất lớn. Trên bình diện chung là vậy nhưng cũng có một số khu vực khó khăn, do vậy, buôn bán lúa gạo theo dự kiến thấp hơn 2011, vào khoảng 32 triệu tấn thay vì 34,5 triệu tấn. Trong khi đó, một số quốc gia đã có chính sách xuất khẩu gạo rõ ràng hơn. Chẳng hạn, từ tháng 10/2011 Ấn Độ tuyên bố xuất khẩu 2 triệu tấn – kể cả doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp Nhà nước. Pakistan, Myanma cũng được mùa nên tham gia vào xuất khẩu. Đối với Thái Lan, Chính phủ này sẽ tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ giá thu mua lúa cho nông nông dân nhưng hiện chưa được áp dụng đồng bộ do chịu ảnh hưởng của lũ lụt gần đây.
Ông Trương Thanh Phong phân tích thêm, gần đây dư luận cho rằng Thái Lan áp dụng chính sách mới thì Việt Nam hưởng lợi nhưng thực tế là không phải vậy. Có 2 mặt, thứ nhất là ưu thế của Thái Lan là gạo thơm khoảng 3 triệu tấn và gạo đồ cũng khoảng 3 triệu tấn. Việt Nam cũng có gạo thơm nhưng chất lượng và số lượng không bằng Thái Lan nên không “đụng” với gạo Thái Lan. Thứ hai, gạo trắng của Thái Lan ít, chỉ xuất khoảng 1,5 triệu tấn, chiếm khoảng 25% lượng gạo xuất khẩu nên cũng không đụng gạo Việt Nam. Trong khi đó, Ấn Độ, Pakistan bán gạo với giá quá thấp, thấp hơn từ 100 – 150USD/tấn so với gạo Thái Lan và Việt Nam. Đây cũng mới thật sự là yếu tố cạnh tranh với gạo của Việt Nam.
Ở khía cạnh trong nước, sản xuất lúa dự kiến đạt khoảng 41,5 triệu tấn, nên Việt Nam có khoảng 7 triệu tấn gạo hàng hóa để xuất khẩu. Tuy nhiên, thống nhất của VFA sẽ điều hành lượng gạo xuất khẩu dao động từ 6 – 6,5 triệu tấn, nếu có điều kiện sẽ tiếp tục xuất khẩu. Bởi hiện nay Nghị định 109 của Chính phủ “ra đời” đã giao nhiệm vụ cho các doanh nghiệp xuất khẩu phải dự trữ để đảm bảo lưu thông, xây dựng các điểm bán gạo lẻ, mùa vụ sản xuất gối đầu ở các vùng miền nên không quá lo về lượng gạo sẽ thiếu hụt để tiêu thụ trong nước. VFA chỉ tập trung điều hành linh hoạt theo diễn biến của thị trường; tập trung vào các thị trường truyền thống, đặc biệt là Indonesia, Philipines, Malaysia, Cuba, Bangladesh; tập trung vào gạo chất lượng cao cho thị trường Trung Quốc. Đồng thời với mục tiêu xuất khẩu phải đảm bảo lợi nhuận của người nông dân không thấp hơn 30% theo mục tiêu của Chính phủ đề ra.
Thitruongluagao.com – Theo Cổng thông tin điện tử Tiền Giang

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *