Trong khi lợi nhuận của nông dân trồng lúa ở ĐBSCL thu được năm 2012 chẳng mấy khả quan dù xuất khẩu đạt kỷ lục về lượng, thì việc tìm kiếm một giải pháp hỗ trợ giá lúa, gạo nội địa trong vụ đông xuân 2012-2013 dường như khá lung túng.
Lợi nhuận 2012 giảm mạnh
Khép lại năm 2012, ngành lúa gạo Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả khích lệ, đặc biệt là sản lượng lúa sản xuất ra và khối lượng gạo xuất khẩu đều tăng mạnh so với năm ngoái.
Tại hội nghị “Tổng kết sản xuất lúa năm 2012, triển khai kế hoạch năm 2013 và phát triển mô hình cánh đồng mẫu lớn” được tổ chức tại ngày 25-1 tại Kiên Giang, ông Phạm Văn Dư, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), cho biết năm 2012 diện tích sản xuất lúa cả nước đạt trên 7,7 triệu héc ta, tăng 117.000 héc ta so với cùng kỳ năm ngoái. Về năng suất, bình quân cả năm Việt Nam đạt gần 57 tạ/héc ta, tăng 1,3 tạ/héc ta; sản lượng cả năm đạt gần 44 triệu tấn, tăng trên 1,6 triệu tấn so với năm 2011.
Tuy nhiên, lợi nhuận người trồng lúa thu được trong năm 2012 lại thua xa năm 2011. Báo cáo của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho thấy năm 2012, Việt Nam xuất khẩu đạt kỷ lục 7,72 triệu tấn gạo, tăng hơn 630.000 tấn so với năm 2011; nhưng kim ngạch xuất khẩu lại giảm hơn 50 triệu đô la Mỹ so với năm 2011, tức năm 2012 chỉ đạt 3,45 tỉ đô la Mỹ.
VFA lý giải nguyên nhân khiến kim ngạch xuất khẩu gạo năm 2012 giảm do giá bán thấp, bình quân giảm 50 đô la Mỹ/tấn so với năm 2011.
Trong khi đó, lợi nhuận người trồng lúa thu được ở năm 2012 so với năm 2011, dù chưa có báo cáo tổng kết chi tiết nào để so sánh nhưng theo ngành nông nghiệp nhiều tỉnh ĐBSCL, lợi nhuận năm 2012 thua xa năm trước đó.
Theo nông dân trồng lúa tại huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp, bình quân lợi nhuận năm 2012 giảm 5 – 8 triệu đồng/héc ta so với năm 2011. Đặc biệt, trong vụ hè thu 2011-2012 (lúa vụ 2), lợi nhuận của người trồng lúa tại nhiều huyện của tỉnh Đồng Tháp và Tiền Giang chỉ đạt 3 – 7 triệu đồng/héc ta.
Cứu giá lúa bằng cách nào?
Bước sang năm 2013, tình hình tiêu thụ lúa được dự báo còn khó khăn hơn năm 2012 khi giá lúa, gạo thị trường nội địa liên tục giảm từ đầu năm đến nay.
Cụ thể, tại ĐBSCL, nếu như những ngày đầu tháng 1-2013 giá lúa dao động từ 4.400 – 5.200 đồng/kí lô gam thì hiện chỉ còn 4.100 – 4.800 đồng/kí lô gam (lúa tươi, tùy loại). Đối với giá gạo nội địa, hiện chỉ còn 6.500 – 7.200 đồng/kí lô gam đối với gạo nguyên liệu (tùy loại), giảm 500 – 700 đồng/kí lô gam so với mức giá cách đây gần nửa tháng.
Trước tình hình trên, việc tìm ra một giải pháp hiệu quả giúp giá lúa, gạo trong nước không giảm tiếp khi vụ lúa đông xuân 2012-2013 bước vào thu hoạch rộ là hết sức cần thiết. Song, ngành nông nghiệp Việt Nam dường như đang gặp khó trong việc tìm kiếm một giải pháp hiệu quả.
Trong năm 2012, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã nhiều lần đưa ra lấy ý kiến dự thảo “Quy chế tạm trữ lúa, gạo hỗ trợ trực tiếp cho nông dân” và dự kiến đưa áp dụng thí điểm trong năm 2013 tại 4 tỉnh vùng ĐBSCL gốm An Giang, Kiên Giang, Đồng Tháp và Trà Vinh. Thế nhưng, theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, do hình thức nông hộ tạm trữ lúa, gạo còn khó khăn nên chưa áp dụng mà thay vào là tiếp tục duy trì hình thức doanh nghiệp hội viên của VFA được tạm trữ dưới sự điều hành của VFA.
Ông Dư của Cục Trồng trọt cho biết dù chưa có có quyết định chính thức nhưng theo ông lần này việc dự trữ lúa gạo vẫn sẽ do VFA đảm nhận và VFA cũng đã có sự chuẩn bị cho kế hoạch thu mua tạm trữ vụ lúa đông xuân tới.
“Thời gian qua, vấn đề thu mua tạm trữ vẫn do VFA đảm nhận và tôi cho rằng họ đã hoàn thành tốt, tức là đã thu mua từ sản xuất và xuất khẩu chiếm một phần lớn thị trường thế giới. Tuy nhiên, hiện nay về vấn đề thu mua tạm trữ vẫn chưa có cơ chế nào tốt hơn, do vậy, vẫn áp dụng cơ chế cũ nhưng cần cải thiện dần cơ chế đó, chẳng hạn, đề nghị có sự hợp tác, phối hợp của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh để có thông báo kịp thời về tình hình thu hoạch lúa, đặc biệt thu mua đúng thời điểm sẻ có tác dụng rất cao”, ông Dư nói.

Trung Chánh (TBKTSG Online)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *