Thiếu hợp đồng xuất khẩu trong khi nguồn cung lúa gạo dồi dào do vụ đông xuân đến sớm hơn 1 tháng nên xuất khẩu gạo trong quí 1năm nay được đánh giá khó khăn hơn các năm.
Cái khó “ló” từ đầu năm
Ngày 7-1, tại hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2012 và phương hướng 2013 của Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA),  hiệp hội dự báo tình hình xuất khẩu gạo sẽ khó khăn hơn trong năm 2013 vì thiếu hợp đồng tập trung gối đầu quí1 như các năm trước và số lượng hợp đồng thương mại cũng ở mức thấp. Hiện nay chỉ mới có hợp đồng hơn 200.000 tấn gạo 5% tấm ký với Malaysia cuối năm 2012 đến tháng 4 năm 2013 mới thực hiện giao hàng.
Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch VFA cho hay trong quí 1 Việt Nam chỉ có khả năng xuất khẩu đi Trung Quốc, còn Philippines có khả năng đến tháng 4 mới bắt đầu nhập khẩu. Thị trường Malaysia cũng phải đợi đến cuối năm mới bắt đầu nhập. Do đó tiến độ xuất khẩu sẽ bị chậm trong quí 1 do cạnh tranh giữa các nhà xuất khẩu gạo như Ấn Độ, Thái Lan.
Theo ông Phong, định hướng xuất khẩu trong năm 2013 tối thiểu đạt 7,5 triệu tấn, đảm bảo giá mua lúa không thấp hơn 5.000 đồng/kg.
VFA dự báo lượng gạo hàng hóa phục vụ cho xuất khẩu năm 2013 là 7,6 triệu tấn (chưa tính lượng tồn kho 2012). Dự kiến số lượng xuất khẩu của năm 2013 sẽ dao động từ 7,5-7,6 triệu tấn, thấp hơn mức xuất khẩu năm 2012. Nhưng đây chỉ là mục tiêu tạm thời.
Riêng dự kiến xuất khẩu trong quí1-2013 đạt 1,4 triệu tấn. Trong đó tháng 1 Việt Nam sẽ xuất khẩu khoảng 400 ngàn tấn; tháng 2 xuất 400 ngàn tấn và 600 ngàn tấn còn lại sẽ được xuất trong tháng 3.
Còn theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), thương mại gạo toàn cầu trong năm 2013 ở mức 36,115 triệu tấn, thấp hơn năm 2012 đến 6,22%. Mặc dù sản lượng gạo chỉ tăng nhẹ so với năm 2012, khoảng 0,06% nhưng lượng tồn kho lớn trong khi nhu cầu giảm nên thương mại gạo trên toàn cầu sẽ giảm.
Điểm sáng thị trường nhập khẩu
Theo dự báo của VFA, Trung Quốc dự báo vẫn nhập khẩu mạnh trong năm 2013 với hạn ngạch nhập khẩu được phân bổ gồm 2,66 triệu tấn gạo hạt dài và 2,66 triệu tấn hạt ngắn/trung bình. Tuy nhiên, do sản lượng thu hoạch năm 2013 lớn hơn năm trước và đồng nhân dân tệ suy yếu hơn đồng đô la Mỹ nên dự báo nhập khẩu sẽ chậm. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của hạt gạo Việt Nam trong năm 2012.
Bên cạnh Trung Quốc và các thị trường như Indonesia, Philippines… thì Việt Nam còn có khả năng xuất khẩu vào Nhật, vừa mới mở cửa trở lại trong năm 2012.
Ông Nguyễn Văn Tiến, Tổng Giám Đốc Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu An Giang (Angimex) cho hay đơn vị ông trong năm 2012 đã trúng thầu và xuất khẩu 30.000 tấn gạo hạt dài trên tổng số 182.000 tấn mà Bộ Nông nghiệp Nhật Bản mở thầu.
Từ cuối năm 2012 đến nay, Nhật Bản tiếp tục mở thầu nhập khẩu thêm 72.000 tấn nhưng tăng thêm các chỉ tiêu về chất lượng và các doanh nghiệp Việt Nam cũng đang theo đuổi gói thầu này.
Ngoài Angimex, trong năm 2012, Công ty cổ phần Bảo vệ thực vật An Giang cũng xuất khẩu hơn 300 tấn gạo tấm đi Nhật.
Theo ông Tiến, Nhật Bản đã nhập khẩu gạo Việt Nam từ năm 2003 và Angimex cũng là đơn vị được Nhật chọn trong thời điểm đó. Nhưng đến năm 2007, do nhiều doanh nghiệp cùng tham gia xuất khẩu, không kiểm soát được dư lượng hóa chất trong hạt gạo nên Nhật quyết định ngưng nhập khẩu gạo Việt nam.
Đến năm 2011, Bộ Nông nghiệp và các cơ quan chức năng của Nhật Bản đã phối hợp lấy mẫu, thẩm định và gạo Việt Nam đạt yêu cầu nên Nhật đã đồng ý mở cửa trở lại, thông qua hình thức đấu thầu. Tuy nhiên, hạt gạo để vào được thị trường này phải đáp ứng trên 600 chỉ tiêu về chất lượng.
“Đây là thị trường chuyên dùng gạo cao cấp, nếu doanh nghiệp thiết lập được mối quan hệ kinh doanh lâu dài sẽ giúp nâng cao giá trị gạo xuất khẩu. Để làm được điều này, nhất thiết phải kiểm soát được dư lượng hóa chất từ khâu sản xuất lúa, vừa nâng cao tỷ lệ an toàn, vừa giúp giảm chi phí kiểm định, hạ giá thành sản xuất”, ông nói.

Thái Hằng (TBKTSG Online)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *